Skýrsla um rannsókn Geislavarna ríkisins á styrk radons í húsum á Íslandi sem fram fór 2012 – 2013 hefur nú verið gefin út. Niðurstöður mælinganna sýna að styrkur radons í húsum hér á landi er mjög lítill, sér í lagi samanborið við nágrannalöndin og langt undir viðmiðunarmörkum Evrópusambandsins. Skýrsluna má nálgast hér.

Radon er náttúrulegt geislavirkt gas sem kemur úr bergi og getur safnast upp í húsum. Innöndun radons veldur geislun á lungun og vitað er að hár styrkur radons eykur hættu á lungnakrabbameini marktækt. Víða erlendis, sérstaklega á Skandinavíuskaganum þar sem berggrunnurinn er úr graníti, veldur radon stærsta einstaka þættinum í geislaálagi almennings.

Árin 2012 og 2013 tóku Geislavarnir ríkisins þátt í stóru evrópsku rannsóknarverkefni um styrk radons í húsum og stóð stofnunin fyrir mælingum á radoni í innilofti íslenskra húsa. Mælt var á samtals 250 heimilum og um það bil 50 vinnustöðum (leikskólum og sundstöðum) víðsvegar um landið.

Niðurstöður mælinganna eru í stuttu máli þær að mjög lítið er af radoni hér á landi, landsmeðaltalið er reyndar með því lægsta sem þekkist í heiminum. Þetta kemur ekki á óvart enda er berggrunnurinn hérna að mestu úr basalti sem er rýrt af náttúrulegum geislavirkum efnum.

Niðurstaða rannsóknarinnar er að meðalstyrkur radons í húsum á Íslandi er 13 Bq/m³ og miðgildi styrksins er 9 Bq/m³. Fjöldi mælinganna gefa niðurstöðu við eða undir greiningarmörkum og um 95% þeirra eru undir 40 Bq/m³. Hæsta mælingin gefur 79 Bq/m³. Ekki er marktækur munur á milli landshluta nema hvað styrkur radons á Norðurlandi er aðeins hærri en í öðrum landshlutum. Mælingarnar á sundstöðum og leikskólum gáfu enn lægri tölur. Hvergi mældist radonstyrkur hér á landi það hár að bregðast þurfi við með sérstökum aðgerðum.

Til samanburðar má líta til þess að í nýrri grunnöryggistilskipun Evrópusambandsins um geislavarnir eru ákvæði um að aðildarríkin skuli lögleiða leyfilegan hámarksstyrk radons í innilofti íbúðarhúsnæðis og atvinnuhúsnæðis og að þau mörk skuli vera undir 300 Bq/m³.

Sjá einnig fyrri frétt af vef Geislavarna.