Gammageislun 2017-12-06T15:02:56+00:00

Gammageislun

Vöktun er hluti viðbúnaðar gegn geislavá á Íslandi. Starfræktar eru 4 stöðvar sem viðstöðulaust mæla gammageislun í umhverfi sínu. Geislunin er náttúruleg bakgrunnsgeislun. Hún er breytileg bæði eftir stað og tíma, t.d. getur úrkoma skolað geislavirkum efnum úr lofthjúpi til jarðar. Íslenskt berg er mjög rýrt af geislavirkum efnum, það er þó mismunandi eftir svæðum hversu lítill styrkurinn er. Stöðvarnar myndu sýna aukningu ef markverður mökkur geislavirkra efna bærist til Íslands frá kjarnorkuslysi erlendis.

Þessar mælingar eru samstarfsverkefni Geislavarna ríkisins og Veðurstofu Íslands. Geislamælar hafa verið settir upp á 4 sjálfvirkum mælistöðvum Veðurstofunnar í Reykjavík, í Bolungarvík, á Raufarhöfn og á Höfn í Hornafirði. Línurit yfir styrk geislunarinnar má finna á vef Veðurstofu Íslands hér, auk þess sem gögnin eru gerð aðgengileg erlendum samstarfsaðilum (sjá sjálfvirkt Evrópukort (Eurdep) neðar á síðunni).

Gammastöðvar á gagnvirku Evrópukorti

EURDEP kerfið (European Radiological Data Exchange Platform) veitir aðgang að gögnum frá gammamælistöðvum víðsvegar um Evrópu og eru þau sett fram á einfaldan og myndrænan hátt á korti. Kortið er gagnvirkt þannig að með aðdrætti má auka upplausn. Ef smellt er á mælistöð birtast nánari gögn fyrir þann stað.

Gögnin í kerfinu hafa sameiginlegt snið og eru því samanburðarhæf milli svæða.

Það er Veðurstofa Íslands sem annast miðlun gagnanna frá Íslandi til EURDEP kerfisins.

Þróun og viðhald EURDEP kerfisins er í umsjá Sameiginlegrar rannsóknamiðstöðvar framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins (Joint Research Centre of the European Commission, JRC).